Kinema

Pengjet e festivalit

T? ftuar t? r?nd?sish?m, tituj tundues filmash dhe program i ngjeshur me produksionet e fundit evropiane dhe ballkanike. Edhe pse me m? pak para, me anullime ftesash serioze, Festivali i Durr?sit ia doli edhe sivjet
Alida Cenaj
Edhe pse me m? pak para se vitet e shkuara, Festivali i Filmit n? Durr?s, edhe k?t? vit ka goditur n? shenj?. T? ftuar t? r?nd?sish?m, filma t? p?rzgjedhur sipas nj? formule, hap?sira p?r regjisor? t? rinj dhe konkurim aktor?sh dhe regjisor?sh me em?r kan? parakaluar k?t? jav? t? fundit t? gushtit n? Durr?s. Si? ndodhi edhe vjet, q? u duk si ?udi q? emra t? kalibrit t? Francis Ford Kopola apo Klaudia Kardinale vizituan Shqip?rin?, edhe n? k?t? edicion organizator?t arrit?n t'i kursenin ca para p?r t? pasur si t? ftuar nderi nj? em?r q? v?shtir? t? jet? i panjohur p?r ata q? e duan kineman? dhe jo vet?m. Milos Forman, regjisori i 5 ?mimeve Oskar p?r "Dikush fluturoi mbi folen? e qyqes", i filmit "Flok?t", "Amadeus" (fitues i tet? statujave Oscar), apo "Fantazma e Gojas" me Natali Portman dhe Javier Bardem, u nderua me Gladiatorin e Art? p?r Karrier?n, por mbajti edhe nj? seanc? t? ?muar pyetje-p?rgjigje, me kineast?, student? dhe dashamir?s t? kinemas? duke dh?n? detaje nga eksperiencat e tij, th?n? ndryshe m?sime t? vyera p?r njer?zit e artit n? Shqip?ri. Pati edhe t? tjer? emra t? r?nd?sish?m, si? ishte aktori i njohur Lazar Ristovski pa folur p?r titujt e filmave n? konkurim, produksione t? fundit t? kinemas? bot?rore.


Por edhe pse u hap dhe u mbyll me lavdi, k?t? vit drejtoresha artistike e festivalit, Anila Varfi tregon se ky edicion i pest? ia ka l?n? nj? peng t? madh: p?r shkak t? atyre t? shkretave para, nuk arriti ta p?rmbyllte me sukses vizit?n e aktores Meril Strip n? Durr?s. Negociatat me aktoren e quajtur si m? e mira e t? gjitha kohrave, ishin mbyllur m? shum? se nj? vit t? shkuar, kur Kopola do t? merrte lavdin? si i ftuari i nderit i festivalit t? shkuar. Pal?t kishin r?n? dakort me koh?, por organizator?t u detyruan ta anullonin ftes?n: Parat? nuk mjaftonin p?r t? shkuar aq larg, k?shtu q? Durr?s Film Festival, iu g?zua t? ftuarve t? tjer? t? r?nd?sish?m duke e l?n? ndoshta p?r m? von?, n? koh? m? t? paqta dhe t? bereqetshme, ambicien p?r t'i sh?nuar qytetit bregdetar vizit?n e nj? emri aq t? njohur t? kinemas? bot?rore.


K?shtu p?rgjat? pes? dit?ve, n? Amfiteatrin e lasht? romak dhe n? teatrin "Aleksand?r Moisiu" u shfaq?n p?r publikun tituj q? ende qarkullojn? n? kinemat? e bot?s, por edhe retrospektiv?, t? cil?t soll?n n? v?mendjen e t? gjith?ve emra kineast?sh apo filma q? kan? l?n? gjurm?. Konkurimi zyrtar konsistoi n? vler?simin e tet? filmave me metrazh t? gjat?, n? seksionin "Vizione bashk?kohore", t? p?rzgjedhur mes produksioneve m? t? reja evropiane, si dhe gjasht? filma n? seksionin "Bot? ballkanike", prodhimet m? t? reja t? vendeve t? rajonit. Fondet e pamjaftueshme u ndjen? k?t? vit edhe n? ngushtimin e juris? s? festivalit: nga pes? t? tilla q? ka pasur n? edicionet e kaluara, k?t? vit kishte vet?m dy. E para ishte juria nd?rkomb?tare "Vizioneve bashk?kohore" e p?rb?r? nga "Mirush Kabashi ? president i juris? ? regjisorja dhe drejtoresha e Teatrit t? Kosov?s, Burbuqe Berisha dhe regjisorja italiane Laura Bispuri, e cila ishte p?rgjegj?se p?r ?mimin m? t? r?nd?sish?m t? festivalit, "Gladiatorin e Art?". Nd?rsa juria e dyt? ?sht? ajo e Fipresc (Federata Nd?rkomb?tare Kritike e Filmit), e cila p?rb?hej nga dy an?tar?, nj?ri prej t? cil?ve kritiku nga Franca Pierre-Simon Gutman. Ky edicioni solli edhe seksionin e dokumentarit nd?rkomb?tar i p?rq?ndruar n? problemet politike dhe sociale si dhe at? t? filmit me metrazh t? shkurt?r. N? bashk?punim me Akademin? e Filmit dhe Multimedias "Marubi", Universitetin e Arteve dhe Akademit? e Kosov?s dhe Maqedonis?, u organizua s?rish seksioni konkurrues p?r "Filmin e shkurt?r t? student?ve shqiptar?", si? thot? Varfi, p?r t'u dh?n? t? rinjve hap?sira t? reja dhe mund?si njohjeje. Kjo sepse organizator?t e tij ndjekin politika jo vet?m sa i takon p?rzgjedhjes s? filmave, por edhe sepse jan? optimist?, si? e pranon drejtoresha artistike e tij n? k?t? intervist?, "kemi filozofin? ton? t? t? punuarit. Duhet t? ecim p?rpara".





-Nuk kan? munguar komentet pozitive edhe n? edicionin e k?tij vitit t? Durr?s Film Festival. Cilat kan? qen? p?r ju pikat kulmore t? tij?


I gjith? festivali ?sht? i r?nd?sish?m dhe p?rmbyllje kulmore e nj? pune t? gjat?. Por ajo q? tashm? ky festival e ka kthyer n? tradit? ?sht? lista e t? ftuarve t? r?nd?sish?m t? tij. I madhi, gjeniali, Milos Forman ishte mes nesh p?r t? b?r? nj? seanc? pyetje-p?rgjigje me publikun e Durr?s Film Festival. Formanit iu akordua ?mimi i karrier?s, "Gladiatori i Art?", p?r k?t? edicion. Miq t? tjer? ishin regjisori kosovar Ekrem Kryeziu, Lazar Ristovski, aktori i Emir Kosturic?s n? filmin "Underground" q? ka marr? Palm?n e Art? m? 1995 etj. Pik? kulmore ishin edhe titujt e sjell? n? k?t? edicion, jan? produksione cil?sore dhe prodhime t? fundit t? kinemas? ballkanike dhe asaj europiane.


-Risi t? k?tij viti keni quajtur Festival Network-un. Si ?sht? siguruar ky rrjet komunikimi dhe ?far? p?rfitimesh dol?n prej tij?


Networku i festivaleve ?sht? nj? struktur? e re e Durres International Film Festival. Ky network ka b?r? q? shtrirja gjeografike e k?tij festivali t? jet? deri n? kontinentin e larg?t amerikan, m? tej n? Spanj?, n? Portugali, n? Rumani, n? Bullgari dhe n? Egjipt. Festivalet simotra n? k?t? rrjet p?rcjellin dhe promovojn? programet dhe fituesit e Festivalit t? Durr?sit dhe anasjelltas. Por ky network do t? jet? dhe nj? kumbar i mir? p?r fituesin e filmit t? shkurt?r t? Durr?s Film Festival, i cili do t? jet? pjes? e programit t? rrjetit festivalor.


-Durr?s Film Festival i mbushi pes? vjet tashm?, sa e v?shtir? ?sht? t? kthesh n? tradit? n? Shqip?ri evente t? k?tij lloji?


Cdo pun? ?sht? e v?shtir?. Sigurisht k?to v?shtir?si shtohen kur pretendimet p?r cil?si dhe k?rkesa profesionale shtohen. Gjithsesi, ne jemi s?rish k?tu t? rritur nj? vit m? shum?, n? tradit? dhe n? kualitet.


-Tradit? dhe kualitet q? duhet t? k?rkoj? edhe shum? impenjim. Prej sa koh?sh ka nisur puna p?r k?t? edicion t? fundit dhe mbi ?'kritere ?sht? b?r? p?rzgjedhja e filmave q? konkuruan n? Durr?s?


Ende pa p?rfunduar nj? edicion, fillon puna p?r tjetrin q? do t? mbahet pas nj? viti. B?hen k?rkime, hidhen ide t? reja, shp?rndahen ftesat, fillojn? negociatat. K?shtu ndodh gjithmon?. Edhe p?r k?t? edicion puna ka nisur q? n? vitin 2011 nd?rsa p?rzgjedhja, si ?do her? tjet?r, ?sht? b?r? n? baz? t? nj? tematike t? p?rcaktuar. ?do vit kjo tematik? ?sht? e ndryshme. K?saj here n? qend?r ishin problemet sociale dhe politike. K?to tema t? trajtuara n? produksionet e fundit evropiane dhe ballkanike kan? konkuruar edhe n? Festivalin e Durr?sit p?r ?mimin e madh "Gladiatori i art?" p?r aktorin, regjisorin m? t? mir? etj.


-Nuk mungoi edhe seksioni i filmave t? shkurt?r t? student?ve shqiptar?. B?hen edhe konkurse t? tjera t? ngjash?m n? rang komb?tar, QKK jep fonde p?r realizimin e filmave me metrazh t? shkurt?r t? regjisor?ve t? rinj, por sa her? organizohen t? till?, nuk d?gjohen ve?se kritika n? adres? t? tyre. A vlen v?rtet? ky seksion dhe ?'mendoni p?r nivelin e k?tyre regjisor?ve?


Me k?t? edicion sh?nojm? vitin e tret? q? b?jm? seksionin e filmit t? shkurt?r p?r student?t shqiptar? t? akademive. Ka qen? nj? bashk?punim i gjer? me shkoll?n "Marubi", Universitetin e Arteve dhe akademit? e Kosov?s dhe Maqedonis?, pra nj? shtrirje q? padyshim ka produktet e veta t? mira. Sigurisht e gjitha kjo e ka nj? q?llim: e kemi par? si mund?si p?r t'u krijuar sa m? shum? hapsir? t? rinjve. Por nd?rkaq edhe ajo q? thoni ?sht? e v?rtet?. K?ndv?shtrimet dhe kritikat jan? t? shumta. Ajo q? do t? n?nvizoja un? n? k?t? rast ?sht? se t? realizosh, qoft? edhe duke mos arritur at? nivelin e duhur, ?sht? gjithmon? shum? m? mir? sesa t? mos b?sh asgj?. K?ta t? rinj do t? rriten profesionalisht vet?m duke ralizuar sa m? shum? pun?, duke provuar dhe fituar eksperienca. Prandaj ?sht? kaq shum? e r?nd?sishme q? t? ket? nj? hapsir? edhe p?r ta. ?sht? nj? mund?si m? shum?.


-Durr?s Film Festival duket se ?sht? nd?r eventet e pak?ta i paprekur nga virusi i munges?s s? fondeve dhe rreziku i d?shtimit t? organizimit t? tij. Ankoheni pak ose aspak. Cila ?sht? formula?


Ky festival organizohet me v?shtir?si t? shumta, por n? t? nj?jt?n koh? duke shpresuar q? e nes?rmja do t? mund t? jet? e ndryshme. Sigurisht q? kjo ishte pjes? e reflektimit n? kushtet q? po e realizojm? k?t? event, por mua dhe t? gjith? bashk?pun?tor?ve t? k?tij festivali na mban filozofia jon? e t? punuarit pa pushim. Duhet t? ecim p?rpara, t? l?vizim ujrat. Asgj? e madhe dhe e bukur nuk arrihet pa mund dhe sakrifica t? m?dha.


-Vet?m se sivjet, pavar?sisht se n? list?n e p?rkrah?sve t? festivalit ishte edhe Ministria e Kultur?s, u ndje mungesa e parave. U tkurr?n jurit?, nga pes? u b?n? dy. Nga ?far? tjet?r keni hequr dor? n? k?t? edicion, a ju ka nbetur peng di?ka?


Po! Kam peng anullimin e ftes?s p?r aktoren Meril Strip. Negociatat i kishim mbyllur q? n? vitin 2001, kur Kopola ishte k?tu. K?shilltarja jon? n? Los Anxheles, Silvia Bizio e realizoi k?t?. Duhet th?n? se nj? festival nuk ?sht? vet?m parad? kinematografike, por edhe tregues i fuqis? ekonomike q? nj? vend ka. Besoj se ky festival e ka treguar se di t? befasoj? me t? ftuarit e tij, b?n surpriza q? shum?kush t? mos i besoj?. K?shtu ndodhi edhe vitin e kaluar me Kopolan, u duk ?udi projekti yn? p?r ta sjell? n? Shqip?ri, por ja q? erdhi. Nd?rsa k?t? vit nuk mund?m ta p?rmbushnim at? q? donim!


-Sivjet u pa pak edhe konkurenc? regjisor?sh shqiptar?. Cili ?sht? gjykimi juaj p?r kinematografin? shqiptare t? k?tyre viteve t? fundit?


Kinematografia shqiptare ishte e pranishme me filmin "Kodi i jet?s" me regji t? Ekrem Kryeziut. Un? mendoj dhe besoj se kineast?t shqiptar? jan? shum? t? talentuar, por ajo q? ata kan? nevoj? dhe domosdoshm?ri ?sht? mb?shtetja e tyre financiare p?r t? realizuar sa m? shum? filma. Besoj se p?rcjell qart?sisht mendimin e tyre me k?t? ?ka ju pohova.

Te tjera..

Karikatura

Nga Kleket