Shkence

Sa ujė duhet pėr tė prodhuar…

Njė biftek apo njė kompjuter? Do tė zbuloni tė dhėna tronditėse pėr ushqime tė jetės sė pėrditshme, qė mund tė duken tė pabesueshme. Njė studim i Universitetit tė Twentes nė Holandė, pėr tė vėnė nė dukje shpenzimet mė spektakolare
Shkencėtarėt, por edhe politologėt po shohin gjithnjė e mė tė mundshme nė horizont, variantin qė luftrat e tė ardhmes nė glob tė bėhen pėr ujin. Ėshtė lėnda bazė e jetės, pa tė cilin nuk mund tė imagjinohet jeta nė Tokė. E marrim si tė mirėqenė, megjithėse e dimė qė shumė vende tė botės vuajnė pėr rezerva tė pamjaftueshme uji. Por kur vjen puna tek gjėrat e prekshme tė pėrditshmėrisė sonė, tek njė copė ēokollatė, njė fetė buke apo njė vezė, nuk e kalkulojmė dot sesa ujė ėshtė dashur qė kėto produkte tė vijmė nė tryezėn tonė. Universiteti i Twentes nė Hollandė i ka bėrė kėto llogari pėr ne, dhe konkluzionet janė befasuese. E njėherėsh, duhet tė na bėjnė tė mendohemi.





100 gr. ēokollatė= 1.700 litra


Qė tė rriten e tė piqen bimėt qė prodhojnė 1 kg fara kakao, duhen 20 mijė litra ujė. Pa harruar sheqerin (1800 litra/kg)





1 kg domate= 214 litra


Domatja ėshtė bimė efiēente; nė varėsi nga klima, njė bimė kėrkon 0.1-2 litra ujė nė ditė. Ndėrsa njė kg pjeshkė kėrkon dyfishin.





Njė franxhollė=155 litra


Mbi 80% e kėtij uji shėrben pėr ujitjen e arave. Pjesa tjetėr, gjatė prodhimit tė bukės.





Njė gotė qumėsht= 255 litra


Ēdo gram proteinė e qumėshtit kėrkon 33 litra ujė, trefishin e njė proteine bimore, si ajo e fasules.





1 kg oriz= 2497 litra


Filizat e bimės duhen mbjellė nė tė paktėn 10 cm ujė. Pastaj procesi i pėrpunimit deri tek kokrrat harxhon mė pak, 1.222 litra.





Njė palė xhinse= 8.000 litra


Pambuku ėshtė njė bimė shumė ujėdashėse (p.sh. pėr shtimin e fushave tė pambukut ėshtė tharė deti Aral), pa harruar qė pėrpara se tė shiten, xhinset lahen 3-10 herė.





Njė kompjuter=1550 litra


Pėr fabrikimin e njė ēipi (dhe ambalazhin) duhen rreth 32 litra ujė. Pėr njė kompjuter, llogaritė janė bėrė nga Universitetit i Kombeve tė Bashkuara.





1kg pulė= 4325 litra


Gjithēka varet nga lloji i ushqimit qė i jepet shpendit. Njė kg mish derri “pi” 5988 litra, ndėrsa viēi 15.400 litra!





Njė fije letėr A4= 2 deri 13 litra


Vlerėsimi ndryshon sipas llojit tė drurit tė pėrdorur (pisha, eukalipti etj) dhe zonės sė prodhimit, pėrveē riciklimit tė mundshėm.





100 gr. djathė= 550 litra


Nė bazė tė tij ėshtė qumėshti, ndėrsa sasi tė tjera duhen pėr fazat e ndryshme tė pėrpunimit.





1 picė Margarita= 1259 litra


Rreth 50% e sasisė sė ujit harxhohet pėr prodhimin e djathit mocarela; 44% pėr brumin; mbetja prej 6% i takon domateve





1 filxhan kafe= 132 litra


Nė kėtė shifėr pėrfshihet uji i nevojshėm pėr kultivimin e bimės, pastaj vjelja, transporti e ambalazhi.





1 vezė= 200 litra


Pėrveē ushqimit tė pulave, llogaritet edhe uji qė pėrdoret pėr pastrimin e kafazeve.





Njė birrė e vogėl= 74 litra


Veē ujit qė pėrmban vetė pija, llogaritet sasia e harxhuar pėr kultivimin e drithėrave dhe fermentimi, por edhe malti.

Te tjera..

Karikatura

Nga Kleket